RÝkisstjˇrnin og stjˇrnskipulegt kennit÷luflakk

Ůß er leikriti­ byrja­ a­ nřju. Ůingfundir lokalotu sumar■ingsins hˇfust Ý dag og standa Ý tvŠr vikur til 15. september. St÷rf og stefna rÝkisstjˇrnarinnar, munnleg skřrsla forsŠtisrß­herra var ß dagskrß. UmrŠ­a Ý um tvo tÝma og Ý ■remur umfer­um ■ar sem Úg tala­i tvisvar vegna fjarveru Birgittu. Mitt ßlit ß rß­herraskiptunum var ß ■ß lei­ a­ um stjˇrnskipulegt kennit÷luflakk vŠri a­ rŠ­a ■ar sem skipt vŠri um kennt÷lu ß rß­herraembŠttum, skuldirnar skildar eftir ß g÷mlu kennit÷lunni og s˙ nřja Štti a­ gefa einhvers konar von um nřtt upphaf.

Hva­ um ■a­.

HÚr eru linkarnir ß rŠ­una sem er tvÝskipt. Eins set Úg inn link ß rŠ­u MargrÚtar og ß rŠ­u Gu­mundar SteingrÝmssonar sem hitti beint Ý mark. Ůar fyrir ne­an er svo rŠ­an Ý heild sinni en Úg vÚk a­eins af lei­ Ý tala­a mßlinu.

RŠ­an mÝn,áfyrri hluti,á seinni hluti. RŠ­a MargrÚtar og rŠ­a Gu­mundar.

RŠ­an skrifu­:

RŠ­a vegna munnlegrar skřrslu forsŠtisrß­herra 2. september 2010.

Vir­ulegur forseti.

Vi­ rŠ­um hÚr skřrslu hŠstvirts forsŠtisrß­herra um st÷rf og stefnu rÝkisstjˇrnarinnar. Frß ■vÝ a­ ■inghaldi lauk hÚr Ý j˙nÝ sÝ­astli­num hafa margir atbur­ir gerst sem gßfu rÝkisstjˇrninni tŠkifŠri til a­ stÝga fram ˙r ■vÝ skuggahorni sem h˙n hefur haldi­ sig Ý ■egar almannahagsmunir eru annars vegar. ŮvÝá mi­ur hefur rÝkisstjˇrnin ■ˇ kosi­ Ý sta­inn a­ standa ßfram v÷r­ um hagsmuni fjßrmagnseigenda Ý sta­ hagsmuna almennings Ý flestum mßlum.

Til a­ reyna a­ fegra ■etta afleita framfer­i er n˙ gripi­ til flˇkins rß­herrkapals til a­ halda fri­inn ß stjˇrnarheimilinu. Nř tilkynntar breytingar ß rÝkisstjˇrninni munu ■ˇ ekki breyta neinu og eru Ý raun ekkert anna­ en stjˇrnskipunarleg ˙tfŠrsla ß kennit÷luflakki, a­fer­ sem al■ekkt er Ý vi­skiptalÝfinu. Skipt er um kennit÷lur ß rß­herraembŠttum og skuldirnar skildar eftir ß g÷mlu kennit÷lunni sem almenningur ■arf svo a­ grei­a, samanber afgl÷p fyrrverandi efnnahags- og vi­skiptarß­herra vegna myntk÷rfulßnanna, og nřrri kennit÷lu er svo flagga­ sem einhvers konar nřju upphafi.

Me­ ■essu er Úg ■ˇ ekki a­ lasta hina nřju rß­herra sem Úg ˇska til hamingju me­ upphef­ina. Ůeir eru Ý einhverjum skilningi rÚttir menn ß rÚttum sta­. Ůeir munu ■ˇ ■vÝ mi­ur fljˇtt gleyma ■vÝ a­ ■eir eru bara ßfram pe­ Ý valdatafli stjˇrnmßlaflokka hverra e­li og tilgangur er a­ vi­halda sjßlfum sÚr umfram allt anna­. ═ ■vÝ samhengi er rß­herratitill ■vÝ lÝti­ anna­ en hÚgˇmi einn.

═ jan˙ar 2009 mŠttu ■˙sundir Ýslendinga hÚr fyrir utan Al■ingish˙si­ Ý hßdegishlÚ sÝnu til a­ mˇtmŠla sitjandi rÝkisstjˇrn hverra sumir rß­herrar og stjˇrnar■ingmenn eru hÚr enn. Krafan var me­al annars vÝ­tŠkar lř­rŠ­isumbŠtur vegna ■ess a­ fˇlki­ var b˙i­ a­ fß nˇg af ■ingm÷nnum sem misfˇru me­ ■a­ framselda vald sem ■eim var treyst fyrir. Fˇlki­ haf­i sigur a­ lokum ■egar eftir sex sˇlahringa rÝkisstjˇrnin hr÷kkla­ist frß, stofnu­ var minnihlutastjˇrn og bo­a­ til ■ingkosninga.

═ ■eim kosningum voru lofor­ um lř­rŠ­isumbŠtur mj÷g algeng og hßtt ß bla­i hjß ÷llum stjˇrnmßlaflokkum og var frambo­ Borgarhreyfingarinnar, sÝ­ar Hreyfingarinnar me­ ■a­ markmi­ sem kjarnann Ý sinni stefnuskrß. ŮvÝ mi­ur hefur or­i­ lÝti­ um efndir sÝ­an nř rÝkisstjˇrn tˇk vi­. ١tt l÷g hafi veri­ sam■ykkt um stjˇrnlaga■ing og me­ ■vÝ fyrirheit um nřja, betri og lř­rŠ­islegri stjˇrnarskrß, ■ß hefur treg­a Al■ingis og ■eirra flokka sem standa a­ rÝkisstjˇrninni ekki leitt til sam■ykkis frumvarps um ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slur sem fyrst Borgarahreyfingin og sÝ­ar Hreyfingin hafa lagt fram tvisvar. Frumv÷rp hŠstvirts forsŠtisrß­herra sjßlfs um persˇnukj÷r hafa heldur ekki nß­ fram a­ ganga vegna andst÷­u innan eigin ■ingflokka. Ůar er ß fer­ sama sagan og endranŠr, ■a­ a­ ■ingmenn hugsi fyrst um sjßlfa sig og sÝn sŠti, svo flokkinn og svo kannski almenning. Frumvarp Hreyfingarinnar um fj÷lgun Ý sveitastjˇrnum nß­i heldur ekki fram a­ ganga en Ý me­fer­ ■ess Ý ■inginu kom hins vegar skřrt fram a­ sko­un fj÷lda ■ingmanna ß lř­rŠ­i er hreint ˙t sagt alveg stˇr fur­uleg.

Stˇrkostlegust eru ■ˇ ummŠli hŠstvirts fjßrmßlarß­herra Ý sex greina bßlki sem hann birti nřlega, um a­ l÷g um ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slur hef­u teki­ gildi og kalli b˙sßhaldabyltingarinnar um lř­rŠ­isumbŠtur hef­i veri­ svara­. Ůetta er einfaldlega ekki satt og ■ar mß sß hŠstvirtur rß­herra hafa sk÷mm fyrir a­ vera ekki b˙inn a­ bi­jast afs÷kunar og lei­rÚtta mßl sitt.

Vissulega er vonarglŠta fˇlgin Ý l÷gum um stjˇrnlaga■ing og ■vÝ ferli sem dr÷g a­ nřrri stjˇrnarskrß ■urfa a­ fara Ý gegnum. Ůa­ er mikil von bundin vi­ stjˇrnlaganefndina, vi­ ■jˇ­fundinn og vi­ stjˇrnlaga■ingi­ sjßlft ■ˇtt vissulega hafi blossa­ upp gagnrřnisraddir ß ■ß ■Štti sem Hreyfingin benti ß strax Ý upphafi a­ mŠttu fara betur. SÚrstaklega er varhugaver­ s˙ sta­a sem getur komi­ upp ef ni­ursta­a stjˇrnlaga■ingsins er ekki borin undir ßlit ■jˇ­arinnar ß­ur en Al■ingi fŠr ni­urst÷­una til me­fer­ar. ╔g hef nefnilega heyrt ■a­ ß sumum ■ingm÷nnum a­ ■eir geta varla be­i­ me­ a­ fß a­ krukka Ý ni­urst÷­u stjˇrnlaga■ingsins, og vi­ vitum hva­ ■a­ ■ř­ir. ŮvÝ er ■a­ einbo­i­ og algerlega nau­synlegt a­ ˙tkoma stjˇrnlaga■ingsins fari Ý dˇm ■jˇ­arinnar fyrst. Fari Ý rß­gefandi ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu grein fyrir grein e­a samhangandi greinar, svo Al■ingi sÚ ljˇs vilji ■jˇ­arinnar ß­ur en ■ingmenn og ■au hagsmuna÷fl sem stjˇrna sumum ■eirra nß a­ lŠsa Ý hana t÷nnunum.á A­ ÷­rum kosti mun ■a­ samrß­ og s˙ samrŠ­a sem ■arf a­ eiga sÚr sta­ milli ■ings og ■jˇ­ar ekki vera nema hjˇm eitt.

┴ ■vÝ ■ingi sem n˙ sÚr fyrir endan ß eftir um tvŠr vikur hafa veri­ l÷g­ fram m÷rg mßl. ŮvÝ mi­ur hafa fj÷lm÷rg merkileg mßl ekki fengi­ ■ann framgang sem ■au eiga skili­ en ■ess Ý sta­ hafa řmis afleit mßl rÝkisstjˇrnarinnar nß­ fram. Mßl sem ganga fyrst og fremst ˙t ß ■a­ a­ forsŠtisrß­herra hŠstvirtur geti haka­ vi­ hundra­ mßla listann sinn. HÚr hefur rÝkisstjˇrnin sˇa­ tÝma ■ingsins og ■ingi­ beygt sig Ý dufti­.

HÚr mß nefna l÷g um dˇmstˇla og skipan dˇmara sem eru blekking ein. L÷g um umhverfis- og au­lindaskatt frß sÝ­ust fjßrlagager­ sem fjßrmßlarß­herra bar­ist fyrir en eru ekkert anna­ en neysluskattur ß almennning. Ůar er ═sland er sennilega fyrsta landi­ Ý heiminum til a­ skilgreina au­lindaskatta me­ ■essum frßleita hŠtti. L÷g um si­areglur stjˇrnarrß­sins hvers frumvarp var sami­ fyrir embŠttismenn, um embŠttismenn og af embŠttism÷nnum, ■eim s÷mu si­vitu og grandv÷ru m÷nnum og stu­lu­u a­ hruninu me­ a­ger­um sÝnum. HÚr og mß og nefna frumvarp um Stjˇrrnarß­ ═slands sem Allsherjarnefnd afgreiddi nřlega en ■a­ frumvarp gerir ekki rß­ fyrir neinni hagrŠ­ingu, neinni endurskipulagningu ß vinnu, nÚ neinum sparna­i og var­ ß endanum ekki nema hßft frumvarp vegna andst÷­u Vinstri-GrŠnna vi­ atvinnuvegarß­uneyti­.

Alvarlegast hÚr er ■ˇ frumvarp fjˇrflokksins um fjßrmßl stjˇrnmßlaflokka sem er nř afgreitt ˙r Allsherjarnefnd. ═ ■vÝ frumvarpi er enn■ß gert rß­ fyrir nafnlausum framl÷gum til stjˇrnmßlamanna og stjˇrnmßlaflokka sem og fjßrframl÷gum frß fyrirtŠkjum.

Skřrsla rannsˇkanarnefndar Al■ingis sem vir­ulegur forseti lofa­i svo mj÷g, segir or­rÚtt um samspil peninga og stjˇrnmßla, me­ leyfi forseta: "Eitt augljˇsasta tŠki vi­skiptalÝfsins til a­ hafa ßhrif ß stjˇrnmßlamenn eru bein fjßrframl÷g, bŠ­i til stjˇrnmßlaflokka og einstakra stjˇrnmßlamanna." "Leita ■arf lei­a til a­ draga skřrari m÷rk milli fjßrmßlalÝfs og stjˇrnmßla. Ekki er lÝ­andi a­ gŠslumenn almannahagsmuna gangi erinda einkafyrirtŠkja me­ ■eim hŠtti sem gert var Ý a­draganda bankahrunisins."

Ůrßtt fyrir ■essa ßkve­nu ni­urst÷­u Ý skřrslu Rannsˇknarnefndarinnar og ■rßtt fyrir ßk÷f andmŠli fulltr˙a Hreyfingarinnar Ý Allsherjarnefnd fÚkk ■etta mikilvŠga mßl enga efnislega umfj÷llun Ý nefndinni og ■vÝ var hafna­ a­ fß a­ fß gesti ß fund nefndarinnar. ŮvÝ var lÝka hafna­ a­ bÝ­a ni­urst÷­u ■ingmannanefndarinnar um mßli­. Fjˇrflokkurinn, gŠslufÚlag sinna eigin pˇlitÝsku hagsmuna hefur einfaldlega hafna­ ■vÝ a­ skřrsla Rannsˇknarnefndarinnar hafi eitthva­ vŠgi ■egar kemur a­ peningum til ■eirra eigin flokka. Peninga■÷rf flokkana og ■ar me­ ■ingmanna flokkana, skiptir meira mßli en gagnsŠi og lř­rŠ­i. Menn gera hva­ sem er til a­ geta veri­ ßfram Ý pˇlitÝk og ef flokkurinn skuldar, eins og til dŠmis Framsˇkanarflokkurinn vel ß anna­ hundra­ milljˇnir, ■ß er ■a­ ■a­ eitt sem skiptir mßli.

Ef ■etta frumvarp ver­ur afgreitt ˇbreytt sem l÷g ■ß mun ßfram vera til sta­ar sama umhverfi og sama samspil peninga, vi­skiptalÝfs, leyndar og stjˇrnmßla og var fyrir Hruni­ og sem var s˙ eitra­a blanda spillingará sem ßtti svo stˇran ■ßtt Ý ■vÝ, og ■ß mß Al■ingi hafa sk÷mm fyrir. ═ kj÷lfari­ munu svo ■eir ■ingmenn sem hr÷kklu­ust ˙t af ■ingi vegna vafasamra fjßrmßlatengsla, ■au Illugi Gunnarsson og Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir skrÝ­a aftur hÚr inn ß ■ing eins og ekkert hafi Ý skorist og brŠ­ralag fjˇrflokksins mun taka ß mˇti ■eim. A­rir lagsbrŠ­ur ■eirra, ■eir algerlega forhertu sem engu skeyta munu einnig sitja hÚr gla­hlakkalegir ßfram. Ůa­ mß ■ˇ hßttvirtur fyrrverandi ■ingma­ur Steinunn ValdÝs Ëskarsdˇttir eiga a­ h˙n haf­i bŠ­i si­vit til a­ hverfa af ■ingi og kjark til a­ loka ß eftir sÚr. Hafi h˙n ■÷kk fyrir ■a­.

Skuldavandi heimilanna er enn a­al vandamßli­ Ý Ýslensku samfÚlagi og ■ar hefur rÝkisstjˇrnin ■vÝ mi­ur brug­ist illa enn eina fer­ina. Gengistrygging lßna hefur veri­ a­ hluta til dŠmd ˇl÷gleg og sandi kasta­ inn Ý gangverk ■eirrar fjßrmßlamaskÝnu fjßrmagnseigenda sem rÝkisstjˇrninni er svo umhuga­ um. Ůa­ mß ■ˇ rÝkisstjˇrnin eiga a­ h˙n var ekki lengi a­ vakna og ganga erinda fjßrmßlafyrirtŠkjanna hjartkŠru, og hafa rß­herrar hennar meira a­ segja linnulÝti­ reynt a­ hafa ßhrif ß HŠstarÚtt ═slands og dˇms˙rskur­i hans me­ mßlflutiningi sÝnum.

Komi­ hefur Ý ljˇs a­ innan stjˇrnsřlsunnar voru til a.m.k. ■rj˙ l÷gfrŠ­ißlit sÝ­an ß vormßnu­um 2009 sem ÷ll voru ß sama veg, ■.e. a­ gengistrygging lßna vŠri ˇl÷gleg. Samt ßkvß­u stjˇrnsřslan og rß­herra efnahagsmßla a­ gera ekkert Ý mßlinu og ■aga ■a­ frekar Ý hel me­ villandi mßlflutningi, hßlf-sannleik og undanslŠtti. ═ ■vÝ efni var ■essi ■ingsalur ekki einu sinni vettvangur sannleikans. Ůrßtt fyrir a­ ■˙sundir manna og kvenna vŠru me­ gengistrygg­ lßn og a­ vita­ vŠri a­ fjßrmßlafyrirtŠki gengu fram af mikilli h÷rku me­ a­farar- og gjald■rotabei­num, ger­u efnahags- og vi­skiptarß­uneyti­ og stjˇrnsřslan ekkert. Ůrßtt fyrir a­ vita­ vŠri a­ fj÷ldi fˇlks vŠri a­ missa heimili sÝn og landflˇtti vegna fjßrhagsvandrŠ­a vŠri sta­reynd, ger­u efnahags- og vi­skiptarß­uneyti­ og stjˇrnsřslan ekkert. Ůrßtt fyrir a­ slÝk ˇvissa myndi draga verulega ß langinn lausn ß skuldavanda fj÷lda fˇlks, ger­u efnahags- og vi­skiptarß­uneyti­ og stjˇrnsřslan ekkert. Ůrßtt fyrir a­ framhald ß ˇbreyttu ßstandi gŠti leitt til nßnast ˇleysanlegrar flŠkju og kosta­ rÝkissjˇ­ stˇrfÚ, ger­u efnahags- og vi­skiptarß­uneyti­ og stjˇrnsřslan ekkert.

Ůß hafa fundir efnahags- og skattanefndar og vi­skiptanefndar me­ hluta­eigandi rß­herrum og stofnunum einfaldlega sta­fest ■a­, a­ ■a­ hvarflar ekki a­ ■eim, hvorki rß­herrunum nÚ stofnunum hverjir hagsmunir almennings gŠtu veri­ Ý ■essum mßlum, hva­ ■ß heldur a­ ■a­ ■urfi a­ gŠta ■eirra.

Ůetta a­ger­arleysi, hverra aflei­ingar hafa me­al annars leitt til h÷rmunga sem aldrei ver­a afturkalla­ar, er algerlega ˇfyrirgefanlegt. Svona rß­slag og svona stjˇrnsřslu ver­ur einfaldlega a­ upprŠta og ■a­ er ß ßbyrg­ Al■ingis a­ gera ■a­.

Ůa­ mßl sem enn stendur eftir sem eitt brřnasta ˙rlausnarefni Ý efnahagsmßlunum er ver­tryggingin. Ver­tryggingin, sem gefur fjßrmagnseigendum bŠ­i belti og axlab÷nd hefur fari­ ver me­ Ýslensk heimili en nokku­ anna­. N˙ Ý anna­ skipti ß r˙mum tuttugu ßrum eru ■˙sundir fj÷lskyldna komnar Ý alvarleg fjßrhagsvandrŠ­i vegna ■ess a­ efnahagsstjˇrnin fˇr ˙r b÷ndunum. FlokkspˇlitÝskur Se­labanki og flokkspˇlitÝsk stjˇrnsřsla spila­i me­ og samfÚlagi­ allt er Ý sßrum. Ůa­ a­ skuldir fˇlks ß ═slandi skuli hŠkka vegna ■ess a­ ver­ ß tˇmatsˇsu hŠkkar er fßrßnlegt. Ůa­ a­ skuldir fˇlks ß ═slandi skuli hŠkka vegna ■ess a­ ve­urstofa BandarÝkjanna spßir m÷rgum fellibyljum Ý haust er fßrßnlegt. Ůa­ a­ skuldir fˇlks ß ═slandi skuli hŠkka vegna skˇgarelda Ý R˙sslandi er fßranlegt.

Tenging skulda vi­ neysluver­svÝsit÷lu me­ ■eim hŠtti sem gert er hÚr ß landi er einsdŠmi Ý heiminum. VÝsitala neysluver­s mŠlir hŠkkun ß matv÷ru og neysluvarningi og annan kostna­ af ■vÝ a­ vera til og Štti ■vÝ, ef einhver r÷kleg hugsun vŠri a­ baki, a­ sjßlfs÷g­u a­ hafa ßhrif til hŠkkunar launa ef eitthva­ er. En hÚr eins og Ý svo m÷rgu ÷­ru hefur Al■ingi tekist a­ sn˙a hlutunum ß haus, algerlega ß haus. Og vegna sÚrhagsmunagŠslu ■ingmanna er ˇm÷gulegt a­ breg­a af lei­ og breyta ■essu. Ver­tryggingin er enn einn dapurlegur vitnisbur­ur um hvernig sÚrhagsmunir, og hÚr ß Úg vi­ peningalega hagsmuni, hafa nß­ undirt÷kum Ý efnahgsa­ger­ sem upphaflega var hugsu­ til hagsbˇta fyrir almenning en var sn˙i­ upp Ý andhverfu sÝna af br÷skurum me­ Ýt÷k Ý stjˇrnmßlaflokkum. Kvˇtakerfi­ og framsal aflaheimilda er anna­ dŠmi um slÝkt. Ůa­ vŠri lengi hŠgt upp a­ telja, en ■essu fyrirkomulagi sÚr ■vÝ mi­ur ekki fyrir endann ß.

Ůessi rÝkisstjˇrn sem n˙ situr mun ekki hafa ■ann kjark og ■ß yfirsřn sem ■arf til endurreisnar ═slands undir ■eirri forystu sem h˙n břr vi­. Ůeir ■ingflokkar og Al■ingismenn sem sty­ja rÝkisstjˇrnina eru hins vegar eina von almennings um a­ ß ═slandi ver­i Ý framtÝ­inni b˙sŠldarlegt, rÚttlßtt og sanngjarnt samfÚlag. Lř­rŠ­i ■ar sem frelsi, jafnrÚtti og brŠ­ralag ver­ur Ý hei­ri haft.

Til ■ess a­ slÝkt gerist ■arf hins vegar bl÷ndu af skynsemi og rˇttŠkni en ■au or­, rˇttŠk skynsemi, eru einmitt kj÷ror­ Hreyfingarinnar. ŮvÝ mi­ur břr forysta ■essarar rÝksstjˇrnar ekki svo vel.

╔g hlřt ■vÝ a­ lj˙ka or­um mÝnum ß ■vÝ a­ hvetja ■ingmenn og rß­herra til a­ glepjast ekki af hÚgˇmanum sem fylgir v÷ldum og sljˇvgast, heldur a­ standa fastir ß ■vÝ a­ stokka enn frekar upp Ý rÝkisstjˇrninni, taki inn fleiri flokka, ■ˇ ekkiáSjßlfstŠ­isflokkinn,áog gefa Š­sta forystufˇlkinu, parinu sem veri­ hefur ß ■ingi Ý samfellt sextÝu ßr, frÝ frß st÷rfum.

Ůa­ og ■a­ eitt er mikilvŠgast af ÷llu.

Gˇ­ar stundir.


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband